Hướng dẫn công cụ

16

• Cách dùng chuyển phụ đề hàng loạtCả một mùa vài chục phụ đề cần thống nhất định dạng, tải lên từng cái một thì quá chậm. Trang chuyển hàng loạt kéo vào một lần, thống nhất về định dạng đích, rồi mang về một ZIP — file không nhận ra được đánh dấu riêng, không có chuyện lẫn vào gói rồi làm như đã thành công.
• Cách dùng công cụ tách phụ đề song ngữMuốn tách phụ đề song ngữ, gộp lại, hay chỉ giữ một track? Bài này đi qua cả bốn chế độ: cách nhận diện, nên chọn chế độ nào, và xuất ra được gì.
• Cách dùng công cụ dọn phụ đềPhụ đề tải về từ mạng thường kèm watermark, quảng cáo, chú thích SDH. Công cụ dọn chạy 13 quy tắc trong một lượt, mọi thay đổi đều có đối chiếu và hoàn tác được.
• Hướng dẫn công cụ chuyển đổi định dạng phụ đềHướng dẫn này đi theo trang từ trên xuống dưới: nạp phụ đề, xác nhận định dạng nhận diện, chọn định dạng xuất và tải xuống. Mọi thứ chạy trong trình duyệt — tệp không bao giờ rời khỏi máy của bạn.
• Cách trích xuất văn bản thuần từ phụ đềTrích lời thoại trong phụ đề thành văn bản thuần sạch: timeline, số thứ tự, thẻ kiểu dáng đều tự bỏ, kết quả đọc được ngay như một bài viết hoặc dùng làm danh sách đối thoại.
• Cách thay thế hàng loạt thuật ngữ phụ đềMột bảng thuật ngữ, đổi thống nhất cách dùng từ trong cả tệp phụ đề một lần — timeline, kiểu ASS và khối NOTE của VTT không đổi một ký tự.
• Cách dùng chuyển đổi giản thể – phồn thểCùng một phụ đề gửi cho Đài Loan, Hồng Kông hay Trung Quốc đại lục — từ ngữ và cách viết khác nhau. Trang chuyển đổi có chín hướng tùy chọn, và chỉ đổi phần lời thoại; mốc thời gian, số thứ tự và lệnh style của ASS không bị đụng một chữ nào.
• Cách dùng công cụ đánh thời gian lời bài hátĐưa nhạc vào, dán lời, vừa nghe vừa bấm thời gian từng câu, xuất LRC chuẩn hoặc SRT. Âm thanh chỉ phát trên máy, không tải lên.
• Cách dùng phụ đề hiệu ứng và ghép song ngữGhép hai tệp phụ đề thành song ngữ, hoặc gắn trực tiếp kiểu dáng cho phụ đề: phông chữ, màu, viền, vị trí — thấy gì trong bản xem trước thì xuất ra đúng như vậy.
• Cách dùng QC Phụ đềTrước khi bàn giao phụ đề, hãy chạy qua trang QC để kiểm tra thời gian và trình bày: kiểm tra gì, đọc báo cáo thế nào, và lỗi nào sửa được bằng một cú nhấp — tất cả có ở đây.
• Cách dùng công cụ sửa lỗi ký tự phụ đềMở phụ đề ra toàn ký tự lỗi, phần lớn không phải file hỏng mà là bị đọc sai bảng mã. Công cụ sửa nhận ra bảng mã gốc, đổi lại những chữ bị đọc sai; số thứ tự và mốc thời gian không đổi một ký tự nào.
• Hướng dẫn trình chỉnh thời gianBài hướng dẫn đi theo trang từ trên xuống: tải phụ đề, thêm bước điều chỉnh, xem phần kiểm tra, chỉnh từng dòng rồi xuất file.
• Cách tách và nối phụ đềMột tệp phụ đề dài cắt thành nhiều đoạn, hoặc nhiều tệp rời ghép thành một. Chỉ cắt ở ranh giới mục, tuyệt đối không chặt đôi một câu.
• Cách dùng chuyển phụ đề sang Excel/CSVSoát và dịch làm trong bảng tính là tiện nhất. Xuất phụ đề thành Excel hoặc CSV, sửa từng dòng rồi nhập ngược lại thành phụ đề — cột thời gian giữ nguyên dạng văn bản, chỗ xuống dòng trong lời thoại không mất cái nào.
• Cách dịch phụ đề bằng AIToàn bộ quy trình cho một file phụ đề, từ tải lên, dịch, đến xuất: màn hình có gì, cần bấm gì và nhận được gì ở từng bước.
• Cách trích phụ đề đóng trong videoĐọc thẳng track phụ đề đóng trong MKV / MP4 rồi xuất thành SRT — video không tải lên, lật ngay trong trình duyệt.

Hướng dẫn theo tình huống

14

• Chuyển ASS sang SRTBiến phụ đề ASS (hoặc SSA) thành SRT: kéo tệp vào, chọn SRT, tải xuống. Văn bản và thời gian được trích nguyên trạng; thẻ kiểu dáng không đi theo.
• Chuyển LRC sang SRTBiến tệp lời bài hát LRC thành SRT: thả tệp vào, chọn SRT, tải xuống. Thời gian kết thúc được tự động điền từ dòng tiếp theo.
• Xóa quảng cáo và watermark khỏi phụ đềURL, chữ ký và các mục quảng cáo giấu trong phụ đề được làm sạch trong một lượt bằng quy tắc watermark của bộ làm sạch; xóa nhầm thì hoàn tác được từng mục một.
• Chuyển SBV sang SRTBiến phụ đề SBV của YouTube thành SRT: kéo tệp vào, chọn SRT, tải xuống. Giá trị thời gian không đổi — chỉ cấu trúc thay đổi.
• Dịch toàn bộ file phụ đề sớm hoặc muộn hơnTiếng lên rồi phụ đề mới xuất hiện — mà mọi dòng trễ như nhau. Đó là độ lệch đồng đều: một con số là đủ.
• Tách phụ đề song ngữ thành hai trackMột phụ đề song ngữ tách thành hai tệp — “bản gốc” và “bản dịch”: tải lên, chọn tách làm hai, tải từng tệp, timeline giữ nguyên như cũ.
• Chuyển frame rate phụ đề: 24fps sang 25fpsPhụ đề phim 24fps phát trên nguồn 25fps mất hơn một giây mỗi phút — tới phần credit có thể chậm vài phút. Một lần scale là đủ.
• Chuyển phụ đề giản thể sang phồn thểPhụ đề tiếng Trung giản thể cần gửi cho khán giả Đài Loan hoặc Hồng Kông — chuyển một lần là xong. Đài Loan và Hồng Kông là hai bộ khác nhau; chọn sai hướng thì từ ngữ sẽ không đúng như người bản xứ nói.
• Chuyển SRT sang ASSBiến phụ đề SRT thành ASS: kéo tệp vào, chọn ASS, tải xuống. Khung hình 1920×1080 và kiểu mặc định gọn gàng sẽ được tạo tự động.
• Phụ đề sang ExcelSoát hàng trăm mục từng cái một trong trình soạn thảo văn bản rất mệt; trong Excel mỗi dòng một mục, lọc, chú thích và thay thế hàng loạt đều dùng được. Xong xuôi thì nhập ngược lại thành SRT.
• Chuyển SRT sang VTTChuyển phụ đề SRT sang VTT: đưa tệp vào, chọn VTT, tải xuống. Cách ghi timestamp được đổi sang định dạng web tự động, mọi thứ chạy trong trình duyệt.
• Chỉnh phụ đề sau khi video đổi tốc độVideo nhanh hoặc chậm hơn toàn bộ, phụ đề vẫn giữ nhịp gốc — từ một điểm trở đi chẳng khớp gì. Nhập hệ số là cả dòng thời gian scale theo video.
• Dịch phụ đề tiếng Anh sang tiếng TrungSRT tiếng Anh vào, phụ đề tiếng Trung (hoặc song ngữ Trung–Anh) ra: tải lên, chọn ngôn ngữ đích, xuất — tất cả trên một trang.
• Chuyển VTT sang SRTChuyển phụ đề VTT (WebVTT) sang SRT: đưa tệp vào, chọn SRT, tải xuống. Dòng đầu và khối chú thích được dọn sạch, timestamp đổi về dấu phẩy.

Hướng dẫn xử lý sự cố

13

• Cách sửa phụ đề cả mùa theo lôCả một mùa vài chục file phụ đề, thứ cần sửa thường là cùng một việc. Phân biệt được cái nào xong trong một lần và cái nào phải làm từng file, đỡ vất vả hơn nhiều so với việc còng lưng làm từng cái.
• Cách lấy phụ đề đóng trong videoPhụ đề có thể nằm trong tệp video, cũng có thể đứng riêng bên ngoài. Khi nằm trong, nó là một track của container — lấy ra không liên quan tới chuyển mã.
• 23.976 / 24 / 25 / 30 fps là gìChênh 0,1% giữa 23.976 và 24 là cái đuôi còn sót lại của lịch sử truyền hình. Cộng với 4% của PAL, đó là gốc rễ của việc phụ đề càng về sau càng lệch.
• Cách đánh thời gian lời LRCLRC chính là «một câu lời + một mốc thời gian». Quá trình làm nó gọi là đánh thời gian: ghi lại khoảnh khắc từng câu bắt đầu.
• Hai cách làm phụ đề song ngữCùng là phụ đề song ngữ nhưng bên trong file có thể ẩn hai kiểu viết hoàn toàn khác nhau. Phân biệt được chúng là làm, tách, chuyển kiểu gì cũng không vấp.
• Giản thể phồn thể không chỉ là đổi chữĐổi một chữ giản thể thành chữ phồn thể nào, phụ thuộc vào chữ đứng trước nó. Đó là lý do chuyển đổi giản thể phồn thể không thể đổi cứng theo từng chữ.
• Định dạng tệp SRT giải thíchSRT là định dạng phụ đề phổ biến nhất: văn bản thuần, cấu trúc đơn giản, được chấp nhận gần như mọi nơi. Bài viết này mổ xẻ cấu trúc, cách mở tệp và cách sửa các lỗi thường gặp.
• Chọn định dạng phụ đề: SRT / VTT / ASS / SBV / LRCCùng một dòng phụ đề, lưu ở năm định dạng khác nhau sẽ phục vụ năm mục đích khác nhau. Bài viết so sánh năng lực từng loại và đường đi chuyển giữa chúng.
• Lỗi ký tự phụ đề từ đâu mà raCùng một đoạn byte, đọc theo UTF-8 và theo GBK ra hai bộ ký tự hoàn toàn khác. Dạng của lỗi ký tự chính là bằng chứng trực tiếp cho bước nào bị sai.
• Bảng thuật ngữ: thống nhất cách dùng từ cả seasonMột nhân vật tập 1 gọi là A, tập 7 gọi là B, khán giả sẽ tưởng là hai nhân vật. Bảng thuật ngữ ngăn chuyện đó — nó cố định «nên gọi là gì».
• Cần kiểm tra gì trước khi bàn giaoLàm xong phụ đề không có nghĩa là có thể bàn giao: lỗi mà khán giả nhìn thấy ngay lại chính là lỗi bạn xem trăm lần cũng không nhận ra. Checklist này giúp bạn qua khâu cuối cùng.
• Phụ đề quá nhanh không kịp đọcKhán giả cứ phải bấm pause? Thủ phạm là tốc độ đọc. Cách đo, cách sửa, và khi nào sửa chữ khi nào sửa thời gian — tất cả trong một bài.
• Phụ đề càng xem càng lệch: nguyên nhân và cách sửaĐầu phim ổn, nửa tiếng sau chậm hai ba giây, đến cuối thì hopeless. Kiểu lệch dần dần này có nguyên nhân rõ — và cách sửa rõ.