Een termentabel lost inconsistentie op
Woordfouten in ondertitels zijn van twee soorten: ‘dit woord is verkeerd vertaald’ en ‘hetzelfde woord is op verschillende plekken anders vertaald’. Het eerste is een woordenboekprobleem; het tweede is wat een termentabel oplost.
Het tweede komt vaker voor en is lastiger te zien: `Thor` heet in aflevering 1 ‘Thor’ en in 7 ‘Donar’, elke aflevering apart ziet er prima uit, en de serie wekt de indruk dat er een nieuw personage is opgedoken. Een termentabel maakt van ‘in deze productie heet hij Thor’ een uitvoerbare regel die in één keer op het hele bestand wordt toegepast.
Wanneer hij de moeite loont
Niet elk ondertitelbestand heeft een termentabel nodig. De gevallen die hem rechtvaardigen zijn meestal deze:
- Een heel seizoen of een serie — hoe meer afleveringen, hoe groter de kans op afwijking.
- Veel eigennamen — personen, plaatsen, organisaties, verzonnen termen in het werk.
- Meerdere mensen aan het werk — afleveringen verdeeld over vertalers met verschillende gewoonten.
- Andermans ondertitels overnemen — ze aan jouw (of de klant z'n) gebruik aanpassen.
- Opschonen na machinevertaling — de machine kan dezelfde term op meerdere manieren weergeven.
Eén tabel een seizoen lang bijhouden
Een termentabel wordt gaandeweg bijgehouden: leg de namen vast in aflevering 1, voeg een regel toe zodra een nieuwe term opduikt, en aan het eind van het seizoen is de tabel compleet. Voor het volgende seizoen van dezelfde serie begin je ermee.
Schrijf regels wat breder dan strikt nodig — is ‘Thor’ eenmaal besloten, voeg dan ook ‘Donar -> Thor’ toe, zodat andermans ondertitels in dezelfde ronde worden gelijkgetrokken.
Bekijk daarna altijd de wijzigingslijst: die noemt elke cue, elke regel en wat wat werd. Het is de enige plek om te bevestigen dat de wijziging juist was en niet te ver ging, en elk item dat je niet wilt, draai je met één klik terug.
Wat je niet aan een termentabel moet overlaten
Een termentabel verandert woorden. Deze drie dingen vallen buiten zijn taak, en horen dat te blijven:
Grammatica en zinsbouw — een woord wordt geen zin; werk op zinsniveau hoort terug bij Ondertitelvertaling of bij een mens.
Inhoud opschonen — hele regels weghalen zoals watermerken, advertenties en SDH-aanwijzingen hoort bij Ondertitels opschonen; regels vervangen, ze verwijderen geen regels.
Tijdlijnen — een termentabel raakt de tijd niet aan. Voor een globale verschuiving of een snelheidsprobleem, Tijdlijn aanpassen.
Een paar dingen die makkelijk misgaan
Chinees vervangt nog deelstrings met heel woord aangevinkt — dat is normaal. Chinees en Japans scheiden woorden niet met spaties, de tool kan woordgrenzen niet bepalen en heel woord heeft daar geen effect; de bescherming `art` die `start` ontziet werkt alleen voor Engels.
De volgorde verandert het resultaat. Regels lopen van boven naar beneden en tekst die een regel oplevert, wordt opnieuw bekeken door de regels eronder. Eerst A door B, dan B door C geeft uiteindelijk C.
Om alleen de vertaling te wijzigen, zet het bereik. Kies in een tweetalig bestand ‘alleen 2e regel’; items met maar één regel blijven bij beide instellingen ongemoeid — de tool raadt niet welke kant het origineel is.
De termentabel wordt niet opgeslagen. Hij is leeg elke keer dat je de pagina opent, dus bewaar je eigen tekstbestand en geef dat door.
Gerelateerde tools en gidsen
Voor de volledige uitleg zie Termen in ondertitels in één keer vervangen; is de inhoud vies, ga eerst door Ondertitels opschonen; staan de namen vast en moeten er andere talen bij, Ondertitelvertaling; en laat het resultaat door Ondertitel-QC gaan.